{"id":169,"date":"2021-10-05T16:49:54","date_gmt":"2021-10-05T13:49:54","guid":{"rendered":"http:\/\/demo.safirtema.com\/koza\/?p=169"},"modified":"2021-10-05T17:02:51","modified_gmt":"2021-10-05T14:02:51","slug":"kobi-vergilendirme-rehberi-ve-vergi-indirimleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.orgatech.com.tr\/?p=169","title":{"rendered":"Fosfor"},"content":{"rendered":"\n

FOSFOR NED\u0130R?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kimyasal yap\u0131l\u0131 ametal bir element olan fosfor ilk olarak 1669 y\u0131l\u0131nda Hennig Brand<\/strong> taraf\u0131ndan ke\u015ffedilmi\u015ftir. \u00dcrenin \u0131s\u0131t\u0131lmas\u0131 s\u0131ras\u0131ndaki buharla\u015fma fosfor elementinin bulunmas\u0131na neden olmu\u015ftur. G\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na maruz kalan fosforun enerji seviyesinde art\u0131\u015f g\u00f6zlenir. Buna kar\u015f\u0131n bu element sabit bir enerji seviyesinde kalma e\u011filimindedir. Karanl\u0131k bir yerde enerji seviyesini a\u015fa\u011f\u0131da tutmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken bizlerin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc yans\u0131malar fosforun \u0131\u015f\u0131ldamas\u0131 olarak bi\u00e7imlenmektedir. Fosfor ayr\u0131ca insan v\u00fccudunda en \u00e7ok bulunan elementlerden biridir. \u00d6len canl\u0131larda kalan fosfor ise bakteriler taraf\u0131ndan kazan\u0131l\u0131r ve bu \u015fekilde fosfor d\u00f6ng\u00fcs\u00fc<\/strong> ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olur.<\/em><\/p>\n\n\n

FOSFORUN \u00d6ZELL\u0130KLER\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n

G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f olarak yar\u0131 saydam ve sar\u0131 renkli bir element olan fosfor \u00f6zg\u00fcl a\u011f\u0131rl\u0131k olarak 1,83 grama denk gelmektedir. Sadece 44 derecede eriyebilen<\/strong> \u00f6zellikte olmas\u0131 kolay erime kabiliyetine sahip bir element oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Atom numaras\u0131 15<\/strong> olan fosforun, periyodik cetveldeki simgesi P<\/strong> harfidir. Atom k\u00fctlesi ise 30,973762<\/strong>‘dir. Suda \u00e7\u00f6z\u00fcnmesi s\u00f6z konusu olmamakla birlikte sadece karbon s\u00fclf\u00fcr i\u00e7inde \u00e7\u00f6z\u00fcnmektedir. Azot d\u0131\u015f\u0131ndaki bir\u00e7ok element ile kolayl\u0131kla birle\u015fme \u00f6zelli\u011fine sahiptir.<\/p>\n\n\n\n

Oksijen ile olduk\u00e7a kolay bir \u015fekilde birle\u015fen fosfor bu nedenle havada kolayl\u0131kla ate\u015f alabilmektedir. Bu sebeple fosfor ile \u00e7al\u0131\u015fma esnas\u0131nda dikkatli olmak ve saklamak i\u00e7in de su dolu \u015fi\u015feleri tercih etmek gerekmektedir. Fosfor h\u00fccrelerdeki DNA ve RNA’n\u0131n temel yap\u0131ta\u015f\u0131d\u0131r. V\u00fccudumuzdaki bir\u00e7ok enerji d\u00f6ng\u00fcs\u00fc, fosfor minerali sayesinde ger\u00e7ekle\u015fir. \u00d6zellikle solunum esnas\u0131nda g\u00f6revli bir\u00e7ok enzimin i\u015fleyi\u015finde fonksiyon sahibidir.<\/p>\n\n\n\n

FOSFORUN KULLANIM ALANLARI<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zehirli bir element olmas\u0131na kar\u015f\u0131n kullan\u0131m alan\u0131 olduk\u00e7a yayg\u0131n olan fosforu\u00a0ampul<\/strong>\u00a0yap\u0131m\u0131nda g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Di\u011fer elementlerle olan ala\u015f\u0131mlar\u0131 ile ortaya \u00e7\u0131kan fosforik asit ise t\u0131pk\u0131\u00a0potasyum nitrat<\/a>\u00a0gibi\u00a0tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131kta<\/strong>\u00a0en s\u0131k kullan\u0131lan malzemelerden biri olmaktad\u0131r. \u00d6zellikle\u00a0havai fi\u015fek<\/strong>\u00a0fabrikalar\u0131nda,\u00a0kibrit<\/strong>\u00a0yap\u0131m\u0131nda ve\u00a0di\u015f macunu<\/strong>\u00a0yap\u0131m\u0131nda da fosfor elementinden yararlan\u0131lmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca insan bedeni i\u00e7inde kalsiyumdan sonra en \u00e7ok bulunan bir element olan fosfor, insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fc i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

FOSFOR \u00c7IKARILAN YERLER<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Do\u011fada serbest bir element olarak bulunmayan fosforun g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki elde edili\u015f \u015fekli fosforun filiz hali olan beyaz fosfordan eldesidir. D\u00fcnyada en \u00e7ok fosforun \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerler ABD, Fas ve Tunus\u2019tur.<\/strong> K\u0131rm\u0131z\u0131, beyaz ve siyah fosfor olmak \u00fczere \u00e7ok fazla bi\u00e7imi bulunan bu elementte beyaz fosforun \u0131s\u0131t\u0131lmas\u0131 sonucunda k\u0131rm\u0131z\u0131 fosfor elde edilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

HANG\u0130 BES\u0130NLERDE BULUNUR<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130nsan v\u00fccudu i\u00e7in son derece \u00f6nemli bir element olan fosfor en \u00e7ok di\u015f ve kemik<\/strong> h\u00fccrelerinde bulunan ve bu nedenle v\u00fccudun bu k\u0131s\u0131mlar\u0131 i\u00e7in olduk\u00e7a \u00f6nemli bir elementtir. Eksikli\u011fi halinde pek \u00e7ok hastal\u0131\u011fa sebep olmas\u0131 nedeniyle fosfor bak\u0131m\u0131ndan zengin yiyeceklerle beslenmek olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. En \u00e7ok s\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnlerinde<\/strong> bulunan fosfor elementi yumurta ve k\u0131rm\u0131z\u0131 et<\/strong> i\u00e7inde bolca bulunmaktad\u0131r. Badem ve f\u0131st\u0131k<\/strong> gibi kuruyemi\u015flerin yan\u0131 s\u0131ra mercimek<\/a> ve susam<\/strong> gibi yiyecekler i\u00e7inde de fosfor yer almaktad\u0131r. Somon bal\u0131\u011f\u0131<\/a>, uskumru, alabal\u0131k gibi deniz \u00fcr\u00fcnlerinde<\/strong> bulunur. Sar\u0131msak ve susam fosfor bak\u0131m\u0131ndan en zengin yiyecekler aras\u0131nda yer al\u0131rken, meyve ve sebzeler fosfor elementi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok da zengin olmayan besinlerdir.<\/p>\n\n\n\n

Fosforun \u0130nsan V\u00fccuduna Faydalar\u0131 Nelerdir?<\/p>\n\n\n\n

V\u00fccudun sinir h\u00fccrelerinde daha \u00e7ok rastlanan fosfor sinirlerin uyar\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca v\u00fccuttaki hormon \u00fcretimini art\u0131rmas\u0131, zihnin a\u00e7\u0131k ve dinamik kalmas\u0131na<\/strong> yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131 gibi olumlu etkileri bulunmaktad\u0131r. V\u00fccuttaki asit ve baz<\/a> dengesinin korunmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olan fosfor besinler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile yeterince al\u0131namad\u0131\u011f\u0131nda pek \u00e7ok hastal\u0131\u011fa neden olmaktad\u0131r. Ba\u015fta kemik hastal\u0131klar\u0131 olmak \u00fczere ra\u015fitizm, di\u015flerde problem, nefes almakta g\u00fc\u00e7l\u00fck ve yorgunluk gibi rahats\u0131zl\u0131klara yol a\u00e7maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Fosfor makro besin elementlerindendir. Ayr\u0131ca bitkilerde generatif organlar\u0131n olu\u015fumunda ve k\u00f6k geli\u015fiminde \u00f6nemli rol oynarlar. Fakat fosfor toprakta bitkilerin faydalanamayaca\u011f\u0131 formlarda bulunabiliyor. Bunun nedeni ise y\u00fcksek ph, kalsiyum bile\u015fikleri, toprakta magnezyum miktar\u0131n\u0131n fazla olmas\u0131 nedeniyle bu elementlerle ba\u011f kurarlar ve al\u0131nmayabilirler. D\u00fc\u015f\u00fck ph\u2019l\u0131 g\u00fcbreler kullan\u0131larak bitkilerin fosfordan faydalanmalar\u0131 sa\u011flanabilir. Ayr\u0131ca bitkiler gen\u00e7 d\u00f6nemlerinde \u00e7i\u00e7eklenme d\u00f6nemi \u00f6ncesi ve tohum olu\u015fumu d\u00f6nemlerinde fazla miktarda fosfora ihtiya\u00e7 duyarlar. Fosfor enerji \u00fcretimi ve gen aktar\u0131m\u0131 gibi metabolizmik faaliyetlerde de etkendirler.<\/p>\n\n\n\n

Noksanl\u0131\u011f\u0131nda ise; <\/strong><\/p>\n\n\n\n

  • Zay\u0131f ve renksiz \u00e7i\u00e7ek olu\u015fumu,<\/li>
  • Tohum ve \u00e7ekirdek say\u0131s\u0131nda azalma,<\/li>
  • Zay\u0131f k\u00f6k olu\u015fumu ve emici t\u00fcylerin azalmas\u0131,<\/li>
  • Tohum ve \u00e7ekirdek say\u0131s\u0131nda azalma,<\/li>
  • Tohum ve \u00e7ekirdek say\u0131s\u0131nda azalma,<\/li>
  • Yapraklarda mavi-mor renk de\u011fi\u015fimleri g\u00f6zlenir.<\/li><\/ul>\n\n\n\n

    Topra\u011fa a\u015f\u0131r\u0131 fosfor uygulamalar\u0131ndan ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r, aksi durumlarda Demir (fe), \u00c7inko (zn), Kalsiyum (Ca), Bor(B) ve Mangan(Mn) al\u0131m\u0131na engel olur. Vejetasyon d\u00f6neminin ba\u015f\u0131nda uygulanacak d\u00fc\u015f\u00fck ph\u2019l\u0131 bir fosfor bu olumsuzluklar\u0131 ortadan kald\u0131racakt\u0131r. Toprak uygulamas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda \u00fcstten mutlaka p\u00fclverize edilmelidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    FOSFOR NED\u0130R? Kimyasal yap\u0131l\u0131 ametal bir element olan fosfor ilk olarak 1669 y\u0131l\u0131nda Hennig Brand taraf\u0131ndan ke\u015ffedilmi\u015ftir. \u00dcrenin \u0131s\u0131t\u0131lmas\u0131 s\u0131ras\u0131ndaki buharla\u015fma fosfor elementinin bulunmas\u0131na neden olmu\u015ftur. G\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na maruz kalan fosforun enerji seviyesinde art\u0131\u015f g\u00f6zlenir. Buna kar\u015f\u0131n bu element sabit bir enerji seviyesinde kalma e\u011filimindedir. Karanl\u0131k bir yerde enerji seviyesini a\u015fa\u011f\u0131da tutmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken bizlerin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc yans\u0131malar fosforun […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":696,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[21,49,50,22,33],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t